Өнгөрсөн үеэ хадгалаж үлдэх нь

Соёлын өвөө хадгалж үлдэх нь зөвхөн хөшөө дурсгал, эд өлгийн зүйлийг байгаагаар нь хадгалах төдий бус энэ нь үндэстнийхээ түүх, уламжлал, өвөрмөц байдал, зан чанарыг хамгаалах тухай асуудал. Өөрөөр хэлбэл бид өөрсдийгөө ургамал гэж үзвэл соёлын өвөө устгах нь үндсээ устгаж буйтай адил.

Томоохон уул уурхай, олборлолтын үйл ажиллагаа явуулах газар нутагт археологичид урьдчилан хайгуул судалгаа хийж, устгагдаж болзошгүй түүхэн дурсгалуудыг тордорхойлж, судлах шаардлагатай. Барилга байгууламжийн хувьд түүх, соёлын чухал дурсгалт газруудын дээр бус эргэн тойронд нь байхаар нарийн төлөвлөлт хийх ёстой.

Нарийвчлалтай төлөвлөөгүй тохиолдолд барилгын ажилчид санамсаргүй байдлаар түүхэн дурсгалт барилгуудыг гэмтээх эрсдэлтэй. Мөн замын ажилчид замыг хучих болон хайрга олборлох явцад түүх, соёлын дурсгалт газрыг эвдэж сүйтгэж болзошгүй. Орон нутгийн болон томоохон замууд нь эртний дурсгалуудтай маш ойр, заримдаа дээгүүр нь дайран өнгөрсөн байдаг. Энэ нь эртний соёлын давхарга, ул мөрийг гэмтээн устгах эрсдэлтэй.

Бидний өв соёлд ганцхан бүтээн байгуулалт эрсдэл учруулдаггүй. Тэрчлэн газар тариалан, мал аж ахуй нь соёлын өвийн дурсгалт газруудад сөрөг нөлөөтэй байдаг.

Газар тариалангийн талбайг гүн хагалах нь газрын өнгөн хөрсөн доор хадгалагдаж буй дурсгалыг сүйтгэж болзошгүй байдаг. Бэлчээрийн үйл явц нь хор хөнөөл багатай ч даацыг хэтрүүлэн ашиглах нь өнгөн хөрсөн доорх дурсгалын хамгаалалтын бүрхүүлийг хуулж, ил болгосноор соёлт давхаргаар элэгдэл болон уур амьсгалын өөрчлөлтийн бусад нөлөөнд оруулах эрсдэлтэй.